TungSteady
Lê Thanh Tùng
Tết ở TP.HCM có một “luật bất thành văn” dễ thương: đầu năm ăn chay một bữa (hoặc vài bữa) để lòng nhẹ, miệng vui, và… lỡ có lỡ lời thì kịp quay xe bằng một tô canh nóng. Ăn chay kiểu Sài Gòn không phải “nhịn cho có”, mà là ăn cho tinh tế: vị thanh, trình bày đẹp, không gian yên, câu chuyện rôm rả vừa đủ. Dưới đây là 9 món chay rất hợp không khí Tết—mỗi món có ý nghĩa, có dấu vết lịch sử, và có địa chỉ thật ở TP.HCM để anh đi ăn/đặt giao.
1) Canh khổ qua chay – “khổ” qua rồi, năm mới tới
Xuất xứ: Món canh khổ qua có gốc từ bữa cơm Tết Nam Bộ: đầu năm ăn vị đắng để “đắng qua, ngọt tới”.
Canh khổ qua chay ở Sài Gòn hay được nấu theo kiểu thanh mà sâu: nước trong, thơm tiêu, nhân nấm–đậu hũ vừa đủ đầy. Ý nghĩa của nó không phải mê tín gì đâu—mà là một cách tự nhắc mình: chuyện cũ đã qua, mình bước tiếp nhẹ nhàng. Đầu năm, húp một muỗng canh nóng, tự nhiên thấy “tâm bớt lăn tăn”, nói năng cũng mềm hơn. Món này hợp nhất lúc nhà có khách: đặt tô canh lên bàn là không khí bữa cơm tự nhiên hiền lại—giống như Tết, mình muốn hiền trước đã, rồi tính chuyện thắng sau.
Canh khổ qua chay – “khổ” qua rồi, năm mới tới
“Canh khổ qua chay – tô canh ‘giải hạn bằng vị giác’.”
Ở Sài Gòn, canh khổ qua chay thường được nấu theo kiểu thanh mà sâu: nước trong veo, thoang thoảng tiêu, nhân nấm – đậu hũ vừa đủ đầy, không phô trương. Món canh này không mang màu sắc mê tín, mà giống một lời nhắc nhẹ: chuyện cũ đã qua, mình bước tiếp cho lòng bớt nặng. Đầu năm, húp một muỗng canh nóng, tự nhiên thấy tâm lắng xuống, lời nói cũng mềm hơn. Canh khổ qua chay rất hợp khi nhà có khách: đặt tô canh lên bàn, không khí bữa cơm tự nhiên hiền lại—giống như Tết, mình chọn hiền trước đã, rồi hãy tính chuyện thắng sau.
Gợi ý ăn/đặt ở TP.HCM (có thể mang về):
- Buddha Chay – CN1: 31 Đặng Tất, Q.1 • ĐT: 028 3526 5138 Facebook+1
- Loving Hut Hoa Đăng – 63 Mai Thị Lựu, Q.1 • ĐT: 0971 849 027 (hoặc 08 3820 9702) Loving Hut+1
Đánh giá: Buddha Chay 4.5/5★, Loving Hut Hoa Đăng 4.2/5★ Tripadvisor+1
2) Gỏi cuốn chay – món “mở hàng” nhẹ mà sang
Xuất xứ: Gỏi cuốn là món cuốn Nam Bộ, phổ biến ở Sài Gòn vì tiện, tươi, hợp tiếp khách.
Tết ăn nhiều món đậm, gỏi cuốn chay giống như một đoạn nghỉ thở: rau tươi, bún mềm, nấm/đậu hũ, chấm tương đậu phộng… là “combo” khiến miệng tỉnh táo lại. Đặc biệt, gỏi cuốn chay mang một ý nghĩa rất Tết: cuốn lại cho gọn—cuốn lại chuyện cũ, cuốn lại bộn bề, để bàn ăn chỉ còn lại tiếng cười. Người Sài Gòn khéo ở chỗ: đãi khách bằng gỏi cuốn thì câu chuyện dễ “trơn”, không bị nặng nề. Mà vui nhất là cảnh cả bàn tự cuốn: ai cuốn chặt tay thì ăn chắc, ai cuốn lỏng tay thì… rớt rau nhưng rớt luôn căng thẳng!
Gỏi cuốn chay – món “mở hàng” nhẹ mà sang
“Gỏi cuốn chay – cuốn một cái là ‘cuốn’ luôn cả không khí Tết.”
Giữa những ngày Tết nhiều món đậm vị, gỏi cuốn chay giống như một đoạn nghỉ thở cho bữa ăn: rau tươi, bún mềm, nấm hoặc đậu hũ, chấm tương đậu phộng béo nhẹ—vừa ăn là thấy miệng tỉnh táo lại. Gỏi cuốn chay còn mang một ý nghĩa rất Tết: cuốn lại cho gọn—cuốn chuyện cũ, cuốn bộn bề, để trên bàn ăn chỉ còn tiếng cười. Người Sài Gòn khéo ở chỗ: đãi khách bằng gỏi cuốn thì câu chuyện tự nhiên “trơn”, không bị nặng nề. Mà vui nhất là cảnh cả bàn cùng cuốn: ai cuốn chặt tay thì ăn chắc, ai cuốn lỏng tay thì… rớt rau, nhưng rớt luôn cả căng thẳng đầu năm.
Gợi ý ăn/đặt ở TP.HCM:
- Shamballa (món cuốn/rolls chay) – 17–19 Trịnh Văn Cấn, Q.1 • ĐT: 0917 876 788 Shamballa+1
- Veggie Saigon – (có thời gian hoạt động ở khu Nguyễn Văn Tráng, Q.1) • tham khảo địa điểm/điện thoại trên hệ thống của quán Google Sites+1
Đánh giá: Shamballa 4.9/5★, Veggie Saigon 4.3/5★ Tripadvisor+1
3) Bún riêu chay – “riêu” mà không cần cua vẫn ngon
Xuất xứ: Bún riêu là món Bắc–Trung vào Nam, được Sài Gòn “Việt hóa” thành nhiều phiên bản; bản chay vẫn giữ cái hồn: chua nhẹ, thơm cà.
Tết mà ăn bún riêu chay là chuẩn bài “đổi gió”: nước dùng chua thanh, cà chua đỏ tươi tượng trưng cho sắc xuân, thêm đậu hũ, chả chay, rau sống… là đủ thành một tô “đầu năm rực rỡ”. Người Sài Gòn thích bún riêu chay vì nó vừa thân quen vừa linh hoạt: ai muốn đậm thì thêm mắm chay, ai muốn nhẹ thì vắt chanh là xong. Ăn món này có cái hay: ngon mà không nặng, hợp những ngày Tết chạy qua chạy lại, tiếp khách liên hồi—bụng vẫn ổn, đầu vẫn tỉnh để còn… lì xì không nhầm phong bì.
Bún riêu chay – “riêu” mà không cần cua vẫn ngon
“Bún riêu chay – tô ‘đỏ may mắn’, ăn là thấy Tết có màu.”
Tết ăn bún riêu chay là đúng bài “đổi gió cho nhẹ bụng”. Nước dùng chua thanh, cà chua đỏ tươi gợi sắc xuân, thêm đậu hũ, chả chay, rau sống… là đủ thành một tô đầu năm rực rỡ. Người Sài Gòn thích bún riêu chay vì vừa thân quen vừa linh hoạt: ai muốn đậm thì thêm mắm chay, ai muốn nhẹ chỉ cần vắt miếng chanh là xong. Cái hay của món này nằm ở chỗ: ngon mà không nặng, hợp những ngày Tết chạy qua chạy lại, tiếp khách liên hồi—bụng vẫn ổn, đầu vẫn tỉnh để còn… lì xì cho đúng phong bì.
Gợi ý ăn/đặt ở TP.HCM:
- Pi Vegetarian Bistro – Lầu 3, 187/15 Điện Biên Phủ, Q.1 • ĐT đặt bàn: 0916 41 41 33 PI VEGETARIAN BISTRO+1
- Veggie Saigon – hệ thống tại TP.HCM (tham khảo thông tin quán) • ĐT: 0909 146 000 Google Sites
Đánh giá: Pi 4.7/5★, Veggie Saigon 4.3/5★ Tripadvisor+1
4) Chả giò chay – giòn rụm để “năm mới giòn giã”
Xuất xứ: Chả giò/nem rán là món đãi tiệc quen thuộc của người Việt; vào mâm Tết Sài Gòn thì gần như “vắng là thiếu”.
Chả giò chay đúng kiểu Sài Gòn phải đạt 3 chữ: giòn – thơm – không ngấy. Nhân nấm, củ sắn, đậu, đôi khi có hạt điều… cuộn trong lớp bánh tráng mỏng; cắn một cái nghe “rắc” là cả bàn cười. Món này mang ý nghĩa vui: đầu năm mình cần tiếng giòn giã, cần cảm giác “mọi thứ đang vào guồng”. Chả giò cũng là món dễ kết bạn: ai đến nhà, đưa dĩa chả giò ra là tự nhiên câu chuyện chạy bon bon như xe máy Sài Gòn giờ tan tầm. Chấm thêm tương chua ngọt hoặc nước mắm chay là “đúng bài” tiếp khách Tết.
Chả giò chay – giòn rụm để “năm mới giòn giã”
Chả giò chay – tiếng ‘rắc’ mở màn năm mới.”
Chả giò chay đúng kiểu Sài Gòn phải đạt đủ ba chữ: giòn – thơm – không ngấy. Nhân nấm, củ sắn, đậu, đôi khi điểm hạt điều… được cuộn khéo trong lớp bánh tráng mỏng; cắn một cái nghe “rắc” là cả bàn bật cười. Món này mang ý nghĩa rất vui: đầu năm cần tiếng giòn giã, cần cảm giác mọi thứ đang vào guồng. Chả giò cũng là món dễ kết bạn: khách vừa ngồi xuống, dĩa chả giò đặt ra là câu chuyện chạy bon bon như xe máy Sài Gòn giờ tan tầm. Chấm thêm tương chua ngọt hoặc nước mắm chay là đúng bài tiếp khách Tết.
Gợi ý ăn/đặt ở TP.HCM:
- Chay Garden – 52 Võ Văn Tần, Q.3 • ĐT: 0901 8650 88 (hoặc chi nhánh 20 Nguyễn Thị Minh Khai…) chaygarden.vn
- Shamballa – 17–19 Trịnh Văn Cấn, Q.1 • ĐT: 0917 876 788 Shamballa+1
Đánh giá: Chay Garden 4.7/5★, Shamballa 4.9/5★ Tripadvisor+1
5) Lẩu nấm chay – ấm bàn, ấm bụng, ấm luôn câu chuyện
Xuất xứ: Lẩu là văn hóa sum vầy; bản chay lên ngôi vì nhẹ bụng mà vẫn “đủ đô” cho tiệc Tết.
Tết ở Sài Gòn, một nồi lẩu nấm chay đặt giữa bàn là tự động kích hoạt chế độ quây quần. Nước lẩu chay ngon không phải nhạt: nó ngọt từ rau củ, thơm từ sả/gừng, đậm từ nấm—ăn vô thấy ấm mà không mệt. Ý nghĩa Tết của lẩu là “góp”: mỗi người gắp một ít, bỏ vào nồi, rồi cùng hưởng. Đầu năm mình cũng vậy—góp một câu vui, góp một lời dễ thương, đừng góp drama. Lẩu nấm chay hợp hôm đãi khách tối mùng 1/mùng 2: ăn xong nhẹ người, vẫn còn sức… dọn bàn mà lòng không cáu.
Gợi ý ăn/đặt ở TP.HCM:
- Buddha Chay – 31 Đặng Tất, Q.1 / 5 Nguyễn Chí Thanh, Q.5 Facebook+1
- Chay Garden – 52 Võ Văn Tần, Q.3 (và các chi nhánh) chaygarden.vn
Đánh giá: Buddha Chay 4.5/5★, Chay Garden 4.7/5★ Tripadvisor+1
6) Cơm chiên lá cẩm chay – tím may mắn, thơm no nê
Xuất xứ: Lá cẩm là màu tự nhiên miền Tây; lên cơm chiên nhìn “Tết liền” vì màu tím tượng trưng phú quý, vui mắt.
Món cơm chiên lá cẩm chay ăn Tết rất hợp vì nó vừa “chắc bụng” vừa “đẹp vía”. Cơm chiên ngon phải tơi hạt, thơm, không dầu; lá cẩm cho màu tím dịu, đi với nấm, rau củ, chả chay… là thành một dĩa cơm nhìn thôi đã thấy vui. Ý nghĩa Tết nằm ở cái “màu”: người Việt tin màu sắc đầu năm ảnh hưởng tâm trạng—mà tâm trạng tốt thì mọi việc trơn. Ăn cơm lá cẩm chay giống như mình tự tặng mình một lời chúc: năm mới đủ đầy nhưng không nặng nề, giàu mà vẫn nhẹ lòng.
Cơm chiên lá cẩm chay – tím may mắn, thơm no nê
“Cơm lá cẩm – ‘tím phát tài’, ăn mà thấy sang.”
Cơm chiên lá cẩm chay ăn Tết rất hợp vì vừa chắc bụng lại vừa đẹp vía. Cơm ngon phải tơi hạt, thơm, không dầu; lá cẩm cho màu tím dịu, kết cùng nấm, rau củ, chả chay… là thành một dĩa cơm nhìn thôi đã thấy vui. Ý nghĩa Tết nằm ở cái màu: người Việt tin màu sắc đầu năm ảnh hưởng tâm trạng—mà tâm trạng tốt thì mọi việc trơn. Ăn cơm lá cẩm chay giống như tự tặng mình một lời chúc: năm mới đủ đầy nhưng không nặng nề, giàu mà vẫn nhẹ lòng.
Gợi ý ăn/đặt ở TP.HCM:
- Buddha Chay – CN1 Q.1 / CN2 Q.5 Facebook+1
- Zenhouse – 60/2 Vân Côi, P. Tân Sơn Nhất, TP.HCM • ĐT: 0868 960 788 Zenhouse Café+1
Đánh giá: Buddha Chay 4.5/5★, Zenhouse 4.8/5★ Tripadvisor+1
7) Bánh xèo chay – giòn vui như pháo Tết (phiên bản… không khói)
Xuất xứ: Bánh xèo là món miền Trung–Nam, vào Sài Gòn thành món “đãi khách” vì ăn vui, cuốn vui.
Bánh xèo chay hay ở chỗ: vẫn giữ tiếng “xèo” giòn tan, vẫn có rau sống, vẫn có nước chấm—nhưng nhẹ bụng hơn, hợp cho những ngày đầu năm cần sự thanh thản. Món này mang tinh thần Tết rất rõ: làm gì cũng phải có tiếng vui—mà tiếng vui bây giờ không cần pháo, chỉ cần cái bánh giòn và một bàn bạn bè. Cuốn bánh xèo với cải xanh, rau thơm, chấm mắm chay chua ngọt… là cảm giác “đầu năm ăn một cuốn là thấy đời… cuốn”. Món này cũng nhắc mình một điều dễ thương: hạnh phúc đôi khi chỉ là ngồi cuốn đồ ăn cho nhau.
Bánh xèo chay – giòn vui như pháo Tết (phiên bản… không khói)
Bánh xèo chay – ‘xèo’ một cái, Tết bật mood liền
Bánh xèo chay hay ở chỗ: vẫn giữ tiếng “xèo” giòn tan, vẫn có rau sống, vẫn có nước chấm—nhưng nhẹ bụng hơn, hợp những ngày đầu năm cần sự thanh thản. Món này mang tinh thần Tết rất rõ: làm gì cũng cần tiếng vui—mà tiếng vui bây giờ không cần pháo, chỉ cần cái bánh giòn và một bàn bạn bè. Cuốn bánh xèo với cải xanh, rau thơm, chấm mắm chay chua ngọt… là cảm giác đầu năm ăn một cuốn là thấy đời… cuốn. Bánh xèo chay cũng nhắc mình điều dễ thương: hạnh phúc đôi khi chỉ là ngồi cuốn đồ ăn cho nhau.
Gợi ý ăn/đặt ở TP.HCM:
- Buddha Chay – (nổi tiếng với nhiều món truyền thống, trong đó có bánh xèo chay theo tổng hợp) VinWonders
- Veggie Saigon – món Việt thuần chay, phong cách “quán nhỏ mà có võ” HappyCow+1
Đánh giá: Buddha Chay 4.5/5★, Veggie Saigon 4.3/5★ Tripadvisor+1
8) Bún chả chay – Hà Nội “đi lạc” vào Sài Gòn, ở lại luôn
Xuất xứ: Bún chả gốc Bắc; bản chay ở Sài Gòn giữ tinh thần: bún + chả (chay) + nước chấm thơm.
Bún chả chay là kiểu món khiến người ta ăn xong hay nói: “Ủa, chay mà sao… đã dữ vậy?” Vì cái ngon nằm ở mùi nướng (chả chay), ở nước chấm pha khéo, ở rau sống tươi. Tết mà ăn bún chả chay là cảm giác “đổi gió” rất văn minh: vẫn no, vẫn vui, mà không bị ngấy. Ý nghĩa lịch sử vui vui của món này là hành trình Bắc–Nam: người Bắc mang món vào Sài Gòn, người Sài Gòn mở lòng, rồi món ở lại thành “người nhà”. Đầu năm ăn món “người nhà mới” vậy cũng hay: mình học cách đón điều mới bằng tâm thế nhẹ nhàng.
Bún chả chay – Hà Nội “đi lạc” vào Sài Gòn, ở lại luôn
“Bún chả chay – Bắc–Nam bắt tay, bụng mình hưởng lợi.”
Bún chả chay là kiểu món khiến người ta ăn xong hay thốt lên: “Ủa, chay mà sao… đã dữ vậy?” Cái ngon nằm ở mùi nướng của chả chay, ở bát nước chấm pha khéo, ở đĩa rau sống tươi mát. Tết ăn bún chả chay là một cách đổi gió văn minh: vẫn no, vẫn vui, mà không bị ngấy. Câu chuyện vui của món này là hành trình Bắc – Nam: người Bắc mang món vào, người Sài Gòn mở lòng, rồi món ở lại thành người nhà. Đầu năm ăn một món “người nhà mới” như vậy cũng hay—mình tập đón điều mới bằng tâm thế nhẹ nhàng.
Gợi ý ăn/đặt ở TP.HCM:
- Zenhouse – có bán “Bún chả chay” trên menu Zenhouse Café
- Loving Hut Hoa Đăng – 63 Mai Thị Lựu, Q.1 Tripadvisor+1
Đánh giá: Zenhouse 4.8/5★, Loving Hut 4.2/5★ Wanderlog+1
9) Nước thảo mộc ngày Tết – uống cho mát, nói cho hiền
Xuất xứ: Nước thảo mộc (lá dứa, sâm, bí đao, atiso…) là “truyền thống đô thị” của Sài Gòn: dễ uống, cân bằng bữa ăn nhiều đạm/dầu.
Tết mà thiếu một ly nước thảo mộc là thiếu cái “phanh” cho cơ thể. Ăn bánh mứt, ăn đồ chiên, tiếp khách cả ngày—cơ thể cần một thứ mát lành để kéo lại nhịp. Nước thảo mộc ở Sài Gòn có cái văn hóa rất đẹp: ai cũng có phần—đặt bình nước trên bàn, khách tự rót, câu chuyện tự nhiên dịu. Uống một ngụm, mình dễ cười hơn, dễ nhường hơn, và quan trọng nhất: dễ… nuốt lại câu định nói hơi mạnh. Đầu năm tu tâm đôi khi bắt đầu bằng việc tu cái miệng: uống mát trước, nói nhẹ sau.
Nước thảo mộc ngày Tết – uống cho mát, nói cho hiền
Nước thảo mộc – uống mát, lòng mát, Tết mát
Tết mà thiếu một ly nước thảo mộc là thiếu cái “phanh” cho cơ thể. Ăn bánh mứt, ăn đồ chiên, tiếp khách cả ngày—cơ thể cần một thứ mát lành để kéo lại nhịp. Nước thảo mộc ở Sài Gòn có một văn hóa rất đẹp: đặt bình nước trên bàn, ai cũng có phần, khách tự rót, câu chuyện tự nhiên dịu xuống. Uống một ngụm, mình dễ cười hơn, dễ nhường hơn, và quan trọng nhất: dễ… nuốt lại câu định nói hơi mạnh. Đầu năm tu tâm đôi khi bắt đầu rất đơn giản—uống mát trước, nói nhẹ sau.
Gợi ý uống/đặt ở TP.HCM:
- Hum Signature – đồ uống/khái niệm “signature drinks” như bí đao–mía, lá dứa–mía (gợi ý từ nguồn tổng hợp về quán) Airial+1
- Veggie Saigon – nước thảo mộc/đồ uống chay có giá phổ biến ~25k (trên kênh bán) Veggie Saigon - Vietnam Pure Vegan+1
Đánh giá: Hum Signature 4.7/5★, Veggie Saigon 4.3/5★ Tripadvisor+1
Bảng tham khảo nhanh (giá + địa chỉ + sao)
| # | Món | Giá tham khảo | Gợi ý địa chỉ (TP.HCM) | ĐT (nếu có) | Sao (1–5) |
| 1 | Canh khổ qua chay | ~77k/tô | Buddha Chay (Q1/Q5); Loving Hut Hoa Đăng (Q1) | 028 3526 5138; 0971 849 027 | 4.5–4.2 Buddha Chay+1 |
| 2 | Gỏi cuốn chay | tuỳ món | Shamballa (Q1); Veggie Saigon | 0917 876 788; 0909 146 000 | 4.9–4.3 Tripadvisor+1 |
| 3 | Bún riêu chay | ~300k/khách (Pi) / 49–59k (Veggie) | Pi Bistro (Q1); Veggie Saigon | 0916 41 41 33; 0909 146 000 | 4.7–4.3 Tripadvisor+3Vinpearl+3Tripadvisor+3 |
| 4 | Chả giò chay | ~79–105k (kênh đặt món) | Chay Garden (Q3/…); Shamballa (Q1) | 0901 8650 88; 0917 876 788 | 4.7–4.9 chaygarden.com+2Tripadvisor+2 |
| 5 | Lẩu nấm chay | 250–310k++/người (buffet) | Buddha Chay; Chay Garden | 028 3526 5138; 0901 8650 88 | 4.5–4.7 Ẩm Thực Hiện Đại+2Tripadvisor+2 |
| 6 | Cơm chiên lá cẩm chay | ~97k | Buddha Chay; Zenhouse | 028 3526 5138; 0868 960 788 | 4.5–4.8 Buddha Chay+1 |
| 7 | Bánh xèo chay | tuỳ món | Buddha Chay; Veggie Saigon | 028 3526 5138; 0909 146 000 | 4.5–4.3 VinWonders+1 |
| 8 | Bún chả chay | tuỳ món | Zenhouse; Loving Hut Hoa Đăng | 0868 960 788; 0971 849 027 | 4.8–4.2 Wanderlog+1 |
| 9 | Nước thảo mộc | ~25k (Veggie) | Hum Signature; Veggie Saigon | 0898/0899…; 0909 146 000 | 4.7–4.3 Tripadvisor+3hum-dining.vn+3Veggie Saigon - Vietnam Pure Vegan+3 |
Tết ở Sài Gòn mà ăn chay đúng điệu thì khỏi lo “nhạt đời”: món vẫn ngon, bàn vẫn vui, bụng vẫn nhẹ để còn lì xì không run tay. 9 món trên là kiểu ăn chay “có nghề”—vừa giữ truyền thống đầu năm, vừa hợp nhịp sống hiện đại: đặt giao được, đi ăn được, tiếp khách cũng sang.
Và yên tâm, The Sam House sẽ đồng hành cùng các “tín đồ xê dịch vị giác” trên những nẻo đường đặc sản Sài Gòn tiếp theo—mình ăn cho đã, nhưng vẫn nói lời hiền, cười lời dễ thương, để Tết vừa ngon vừa lành./.